આજે, 5 ઓક્ટોબર, 2026, અશ્વિન (અશ્વિન મહિનો) મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ (કાળો પખવાડિયા) ની દશમી (દશમી) છે. CEPA વાટાઘાટોનો પાંચમો રાઉન્ડ આજે શરૂ થશે, સાથે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની સત્તાઓને પડકારતી અરજીની સુનાવણી પણ થશે.

CEPA વાટાઘાટોનો પાંચમો રાઉન્ડ શરૂ
ભારત અને કેનેડાના મુખ્ય વાટાઘાટકારો સોમવારે ઓટાવામાં વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) માટે વાટાઘાટોનો પાંચમો રાઉન્ડ શરૂ કરશે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવાનો ઉદ્દેશ્ય છે. પાંચ દિવસની વાટાઘાટો 9 ઓક્ટોબરે પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે. 18 સપ્ટેમ્બરે અહીં વાટાઘાટોનો ચોથો રાઉન્ડ પૂર્ણ થયો. વાટાઘાટો ઝડપથી આગળ વધી રહી છે કારણ કે બંને દેશો આ વર્ષના અંત સુધીમાં વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.

સ્વિસ રાષ્ટ્રપતિની ભારત મુલાકાત આજથી શરૂ

સ્વિસ રાષ્ટ્રપતિ ગાય પરમેલિન સોમવારથી ભારતની ત્રણ દિવસની રાજ્ય મુલાકાતે આવશે. તેમની મુલાકાત દરમિયાન દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ, ટેકનોલોજી અને ભારત-EFTA આર્થિક ભાગીદારી ચર્ચાના મુખ્ય વિષયો રહેશે તેવી અપેક્ષા છે. વડા પ્રધાન મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ પરમેલિન સોમવારે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરવાના છે. પરમેલિન રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને પણ મળશે, જેઓ તેમના સન્માનમાં સત્તાવાર ભોજન સમારંભનું આયોજન કરશે. આ મુલાકાત દરમિયાન વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકર સ્વિસ રાષ્ટ્રપતિને પણ મળશે.

મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની સત્તાઓને પડકારતી અરજીની સુનાવણી

સુપ્રીમ કોર્ટ સોમવારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની સત્તાઓને પડકારતી અરજી પર સુનાવણી કરશે. અરજીમાં પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો છે કે શું મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર બંધારણ હેઠળ સમગ્ર ચૂંટણી કમિશનને આપવામાં આવેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તાવાર કારણ યાદી મુજબ, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચ કેસની સુનાવણી કરશે. (સંબંધિત સમાચાર અહીં વાંચો)

પશ્ચિમ બંગાળ SIR કેસની સુનાવણી

સુપ્રીમ કોર્ટ સોમવારે પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીઓના SIR સંબંધિત કેસની સુનાવણી કરશે. એ નોંધવું જોઈએ કે બંગાળમાં 2.7 મિલિયનથી વધુ લોકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ તાજેતરમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં દાવો કર્યો હતો કે મતદાર યાદીમાંથી 2.7 મિલિયન નામો કાઢી નાખવા માટે મમતા બેનર્જી પોતે જવાબદાર છે, ભાજપ કે ચૂંટણી પંચ નહીં.

આજે 5મી કૌટિલ્ય આર્થિક પરિષદ (KEC 2026) નો અંતિમ દિવસ છે. “પ્રવાહના યુગમાં સ્થિતિસ્થાપકતા” થીમ હેઠળ નવી દિલ્હીમાં આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં 180 થી વધુ નીતિ નિર્માતાઓ, અર્થશાસ્ત્રીઓ, શિક્ષણવિદો, નાણાકીય નિષ્ણાતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિચારકોને એકઠા કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં લગભગ 30 દેશોના 80 થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય સહભાગીઓનો સમાવેશ થાય છે.

હિમાચલ પ્રદેશ મંત્રીમંડળની બેઠક
હિમાચલ પ્રદેશ મંત્રીમંડળ સોમવારે સવારે 11 વાગ્યે સચિવાલયના સમિટ હોલમાં મુખ્યમંત્રી સુખવિંદર સિંહ સુખુની અધ્યક્ષતામાં મળશે. કર્મચારીઓ, બેરોજગાર લોકો અને સામાન્ય પરિવારો આ બેઠક પર ઉત્સુકતાથી નજર રાખી રહ્યા છે. મુખ્ય ધ્યાન રોજગાર બજાર પર રહેવાની શક્યતા છે.

કોંગ્રેસ મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલ સોમવારે સાંજે 4 વાગ્યે નવી દિલ્હીમાં ઓલ ઈન્ડિયા કોંગ્રેસ કમિટી (AICC) મુખ્યાલય ખાતે પાર્ટી મહાસચિવો અને રાજ્ય પ્રભારીઓની બેઠક યોજશે. અગાઉ, કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ સમિતિના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલે સંગઠનાત્મક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે 15 સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં 10 જનપથ ખાતે AICC સચિવોની બેઠક બોલાવી હતી.

મુંબઈમાં કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનના બે દિવસ પછી, પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં નિવેદનબાજી તેજ થઈ ગઈ છે. રવિવારે કોલકાતામાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન, મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ CJPનું નામ લીધા વિના સીધા જ તેમનું નામ લીધું. તેમણે કહ્યું કે દેશમાં “કોકરોચ ફરી એકવાર બધે દેખાય છે”, અને જનતાએ સતર્ક અને એકતામાં રહેવાની જરૂર છે.

2 ઓક્ટોબરના રોજ મુંબઈના ઐતિહાસિક શિવાજી પાર્કમાં CJPના કાર્યકરોએ જોરદાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું ત્યારે સમગ્ર મુદ્દો ગરમાયો. CJPએ આરોપ લગાવ્યો કે મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)માં વ્યાપક ગેરરીતિઓ થઈ છે. તેમણે આ મુદ્દે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની પણ માંગ કરી.

CM અશોક સિંઘલના જન્મ શતાબ્દી ઉજવણીમાં ભાગ લે છે
આ વિરોધ પ્રદર્શનોના જવાબમાં, સુવેન્દુ અધિકારીએ કોલકાતામાં વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ અશોક સિંઘલના જન્મ શતાબ્દી ઉજવણીને સંબોધિત કરી. તેમણે સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી હતી કે તેમની સરકાર પશ્ચિમ બંગાળમાં કોઈપણ રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓને ખીલવા દેશે નહીં.

“રાષ્ટ્રવિરોધી શક્તિઓને ઓળખીને સમાજમાંથી સંપૂર્ણપણે ઉખેડી નાખવી જોઈએ.”

તેમણે પોતાના સંબોધન દરમિયાન જાધવપુર યુનિવર્સિટીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. એક અખબારના અહેવાલને ટાંકીને તેમણે જણાવ્યું હતું કે “રાષ્ટ્રવાદી યુવાનો” એ યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં કથિત “સ્વતંત્રતા” ના નારા લગાવવા સામે વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. સુવેન્દુ અધિકારીએ કહ્યું હતું કે આવી રાષ્ટ્રવિરોધી શક્તિઓને ઓળખીને સમાજમાંથી સંપૂર્ણપણે ઉખેડી નાખવી જોઈએ. તેમના નિવેદનથી રાજ્યમાં રાજકીય તણાવ વધ્યો છે.

નવી દિલ્હી: ચૂંટણી પંચ (ECI) એ તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ખાલી પડેલી વિધાનસભા બેઠકો અને આસામની એક સંસદીય બેઠક માટે ચૂંટણી સમયપત્રક જાહેર કર્યું છે. આ બેઠકો માટે મતદાન 6 ઓક્ટોબરે થશે અને મતગણતરી 9 ઓક્ટોબરે થશે.

પંચ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર સમયપત્રક મુજબ, ચૂંટણી માટે ઔપચારિક ગેઝેટ સૂચના 9 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ જારી કરવામાં આવશે. ઉમેદવારી પત્રો ભરવાની અંતિમ તારીખ 16 સપ્ટેમ્બર છે, ત્યારબાદ 17 સપ્ટેમ્બરે ચકાસણી થશે. ઉમેદવારો 19 સપ્ટેમ્બર સુધી તેમના નામાંકન પાછા ખેંચી શકે છે.

કઈ બેઠકો પર પેટાચૂંટણીઓ યોજાઈ રહી છે?

મદુરંતકમ (SC) – તમિલનાડુ

ધારાપુરમ (SC) – તમિલનાડુ

થટ્ટનચાવડી – પુડુચેરી

રેજીનગર – પશ્ચિમ બંગાળ

નંદીગ્રામ – પશ્ચિમ બંગાળ

લોકસભા બેઠક: નાગાંવ – આસામ

પેટાચૂંટણીનો સમયપત્રક

ગેઝેટ સૂચના – 9 સપ્ટેમ્બર, 2026

નામાંકન પત્ર ભરવાની અંતિમ તારીખ – 16 સપ્ટેમ્બર

નામાંકન પત્રની ચકાસણી – 17 સપ્ટેમ્બર

મતદાન – 6 ઓક્ટોબર (મંગળવાર)

ગણતરી – 9 ઓક્ટોબર (શુક્રવાર)

મતદાન 6 ઓક્ટોબર (મંગળવાર) ના રોજ થશે અને મતગણતરી 9 ઓક્ટોબર (શુક્રવાર) ના રોજ થશે. પંચે જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા 11 ઓક્ટોબર, 2026 પહેલા પૂર્ણ કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પહેલા, ચૂંટણી પંચે સંબંધિત મતવિસ્તારોમાં મતદાર યાદીના અંતિમ પ્રકાશન માટે સમયપત્રક પણ જાહેર કર્યું હતું.

આસામની નાગાંવ સંસદીય બેઠક માટે અંતિમ મતદાર યાદી 10 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ 14 ફેબ્રુઆરીએ પુડુચેરીમાં થટ્ટનચાવડી વિધાનસભા બેઠક માટે અંતિમ મતદાર યાદી બહાર પાડવામાં આવી હતી. તમિલનાડુમાં મદુરંતકમ (SC) અને ધારાપુરમ (SC) વિધાનસભા બેઠકો માટે અંતિમ મતદાર યાદી 23 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી.

તેમજ, પશ્ચિમ બંગાળમાં રેજીનગર અને નંદીગ્રામ વિધાનસભા બેઠકો માટે મતદાર યાદી 28 ફેબ્રુઆરીએ વ્યાપક ફેરફારો પછી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી હતી. આ બેઠકોમાં ખાલી જગ્યાઓ તેમના વર્તમાન સાંસદોના રાજીનામાને કારણે ઊભી થઈ હતી. તમિલનાડુમાં મદુરંતકમ (SC) અને ધારાપુરમ (SC) બેઠકો અનુક્રમે મરાગથમ કુમારાવેલ અને પી. સત્યભામાના રાજીનામાને કારણે ખાલી પડી હતી.

પુડુચેરીમાં થટ્ટનચાવડી બેઠક એન. રંગાસ્વામી દ્વારા ખાલી કરવામાં આવી હતી. પશ્ચિમ બંગાળમાં, હુમાયુ કબીર અને સુવેન્દુ અધિકારીના રાજીનામાને કારણે અનુક્રમે રેજીનગર અને નંદીગ્રામમાં પેટાચૂંટણીઓ જરૂરી બની, જ્યારે આસામમાં, પ્રદ્યુત બોરદોલોઈના રાજીનામા બાદ નાગાંવ સંસદીય બેઠક ખાલી પડી.

કોંગ્રેસ પાર્ટીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર પર હુમલો કર્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ ઉજ્જવલ ભુયાનની મતદાન અધિકારો પરની કથિત ટિપ્પણીઓને ટાંકીને, પાર્ટીએ કહ્યું કે જ્ઞાનેશ કુમારે પદ સંભાળવાનો નૈતિક અધિકાર ગુમાવી દીધો છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક મીડિયા રિપોર્ટ શેર કર્યો, જેમાં ન્યાયાધીશ ભૂયાનની ટિપ્પણીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. રમેશે દાવો કર્યો હતો કે આ ટિપ્પણીઓ દર્શાવે છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે બંધારણની ભાવના અને જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

ન્યાયાધીશ ભૂયાને મતદાન અધિકારો પર શું કહ્યું?

જયરામ રમેશે ટાંકેલા મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, ન્યાયાધીશ ઉજ્જવલ ભુયાએ કહ્યું કે જો કોઈ પ્રક્રિયા લાખો ભારતીય નાગરિકોને તેમના મતદાનના અધિકારથી વંચિત રાખે છે અને તેમને તેમના પોતાના દેશમાં બીજા વર્ગના નાગરિક બનાવે છે, તો આવી પ્રક્રિયા સ્વાભાવિક રીતે મનસ્વી છે. કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું કે ન્યાયાધીશ ભૂયાને ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે મતદાનનો અધિકાર બંધારણના મૂળભૂત માળખાનો એક ભાગ છે.

કોંગ્રેસે જ્ઞાનેશ કુમાર પર કયા આરોપો લગાવ્યા?

જયરામ રમેશે જણાવ્યું હતું કે ન્યાયાધીશ ભૂયાનની ટિપ્પણીઓ સાબિત કરે છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર, બંધારણીય પદ સંભાળીને, બંધારણની જોગવાઈઓ અને ભાવના બંનેનું ઉલ્લંઘન કરે છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ન્યાયાધીશ ભૂયાનની ટિપ્પણીઓએ જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા વિશે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

એસઆઈઆર વિશે પહેલાથી જ પ્રશ્નો કેમ ઉભા થઈ રહ્યા છે?

ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના અહેવાલમાં ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા ચૂંટણી પંચની વિશેષ સઘન સમીક્ષા પ્રક્રિયા અંગે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત એસઆઈઆર સંબંધિત નિર્ણયો અને આદેશો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ તેમની જાણકારી અથવા ભલામણ વિના આ નિર્ણયો અને આદેશો જારી કરવા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો.

ચૂંટણી પંચે આ વાંધાઓનો શું જવાબ આપ્યો?

બે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા કથિત વાંધાઓના અહેવાલો બાદ, ચૂંટણી પંચે પોતાનું વલણ રજૂ કર્યું. પંચે જણાવ્યું હતું કે અભિપ્રાય અને ટિપ્પણીઓમાં તફાવત કોઈપણ સંસ્થામાં ચર્ચા અને વિચાર-વિમર્શનો ભાગ છે. તેણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેના તમામ આદેશોને સંપૂર્ણ કાનૂની સમર્થન છે અને સ્થાપિત વૈધાનિક પ્રક્રિયાઓ અનુસાર જારી કરવામાં આવે છે.

બાંગ્લાદેશમાં ભારતના હાઈકમિશનર દિનેશ ત્રિવેદીએ પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને આશ્રય આપવા અને તેમને પરત સોંપવાની માંગ પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, ઓગસ્ટ 2024 માં બાંગ્લાદેશ છોડ્યા બાદ જ્યારે પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના ભારત આવ્યા, ત્યારે ભારત પાસે તેમનો સ્વીકાર કરવા સિવાય કદાચ જ કોઈ વિકલ્પ હતો. તેમણે શેખ હસીનાના બાંગ્લાદેશ પ્રત્યાર્પણની માંગ અંગે ભારતીય કાનૂની પ્રક્રિયાઓનો હવાલો આપ્યો હતો. હાઈકમિશનર ત્રિવેદીએ કહ્યું કે, ભારતમાં દરેક બાબતની એક કાનૂની પ્રક્રિયા છે, જે વ્યવસ્થિત છે અને હાલ ચાલી રહી છે.

ભારતે શેખ હસીનાને આશ્રય શા માટે આપ્યો?

ઢાકા ખાતે એક પેનલ ચર્ચા દરમિયાન દિનેશ ત્રિવેદીએ જણાવ્યું, ‘તે સમયે, હસીના હજુ પણ બાંગ્લાદેશના વડાપ્રધાન હતા. અમારી પાસે આ અંગે કદાચ જ કોઈ વિકલ્પ હતો. એક પાડોશી તરીકે વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર કરવો એ અમારી ફરજ હતી, કારણ કે ઘણીવાર એવી સ્થિતિ સર્જાય છે, જેના માટે તમે ક્યારેય તૈયાર નથી હોતા. તેમણે કહ્યું કે, ભારત આ પરિસ્થિતિ માટે તૈયાર નહોતું અને સવાલ ઉઠાવ્યો કે તે સમયે નવી દિલ્હી પાસે બીજો કયો વિકલ્પ હતો?

‘શેખ હસીના પોતાની મરજીથી ભારત આવ્યા’
તેમણે વધુમાં કહ્યું, ‘હું ટેલિવિઝન પર જોઈ રહ્યો હતો અને સમાચાર આવી રહ્યા હતા કે, તેઓ કોઈ અન્ય દેશમાં જઈ રહ્યા છે. ત્રિવેદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, હસીનાને ભારતીય વાયુસેના કે ભારતીય સેના ભારત લાવ્યા નહોતા. બાંગ્લાદેશથી તેમના જવાના સંજોગોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું, ઇતિહાસ જુઓ તો હસીનાને ભારતીય વાયુસેના કે સેના ભારત નહોતી લાવી. તેમણે તે સમયે બાંગ્લાદેશની સ્થિતિને દુઃખદ પરિસ્થિતિનું પરિણામ ગણાવ્યું અને કહ્યું કે આવી સ્થિતિ દુનિયામાં ક્યાંય પણ ફરી સર્જાવવી ન જોઈએ.’

શેખ હસીનાના બાંગ્લાદેશ પ્રત્યાર્પણ અંગે શું કહ્યું?

તેમણે કહ્યું, ‘અમારી પાસે શું વિકલ્પ હતો? જો અમે ના પાડી દીધી હોત કે અમે સ્વીકાર નહીં કરીએ, લેન્ડિંગની મંજૂરી નહીં આપીએ, તો ન જાણે શું થાત.’ તેમણે ઉમેર્યું કે હસીનાના પ્રત્યાર્પણ માટે બાંગ્લાદેશની વિનંતી પર હવે ભારતમાં નક્કી કરેલી કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. એક પ્રશ્નનો જવાબ આપતા તેમણે કહ્યું, ભારત સરકારે વારંવાર એક જ જવાબ આપ્યો છે કે, આની એક કાનૂની પ્રક્રિયા છે, અને તે પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે વ્યવસ્થિત છે. તેથી આ મામલે કાનૂની પ્રક્રિયા હાલ ચાલુ છે.’

પ્રત્યાર્પણની સમયમર્યાદા અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા નહીં

તેમણે જણાવ્યું કે આ મામલામાં અદાલતો સામેલ છે અને તેથી કોઈ પણ આ નિર્ણય માટે સમયમર્યાદા આપી શકે નહીં. ત્રિવેદીએ કહ્યું, કાનૂની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, આ બાબતે તમે સંપૂર્ણપણે આશ્વસ્ત રહી શકો છો. તેમણે ઉમેર્યું કે, ભારત એક જીવંત લોકશાહી છે, જેવું બાંગ્લાદેશ પણ છે, અને કાનૂની વ્યવસ્થા હાલ આ સમગ્ર બાબતને જોઈ રહી છે.